DZIEJE APOSTOLSKIE

Dzieje Apostolskie Łukasza uzupełniają historię Nowego Testamentu. Dzieje podejmują historię od momentu Wniebowstąpienia i Zesłania Ducha Świętego i opowiadają, jak ruch chrześcijański rozrósł się z grupy liczącej niecałe dwieście osób do wielkiej wspólnoty żyjącej na całym obszarze Cesarstwa Rzymskiego. Kluczowym wersem jest 1,8 "Będziecie moimi świadkami... w Jerozolimie i w całej Judei, i w Samarii, i aż po krańce ziemi".

Treść

Wstęp: Oczekiwanie na Ducha Świętego 1

Wniebowstąpienie Jezusa 1,1-11
Uzupełnienie grona Dwunastu 1,12-26

Część 1: Ewangelia w Jerozolimie 2,1-8,3

Dzień Zesłania Ducha Świętego 2,1-42
Życie pierwotnego Kościoła 2,43-47
Świadectwo Piotra i Jana 3,1-4,31
Życie pierwotnego Kościoła 4,32-6,7
Aresztowanie, sąd i ukamienowanie Szczepana 6,8-8,3

Część 2: Ewangelia rozprzestrzenia się w Palestynie 8,4-9,31

Ewangelia w Samarii 8,5-25
Filip i dworzanin etiopski 8,26-40
Nawrócenie Szawła i kontakt ze zwierzchnikami Kościoła 9

Część 3: Piotr rozpoczyna misję wśród cudzoziemców 9,32-12,34

Piotr w Liddzie i Jafie 9,32-43
Widzenie Piotra i jego następstwa 10,1-11,18
Chrześcijanie w Antiochii 11,19-30 Herod prześladuje chrześcijan 12,1-24

Część 4: Paweł głosi Ewangelię w Cesarstwie Rzymskim 13-28

Pierwsza podróż: Paweł i Barnaba 13-14
Tak zwany Sobór Jerozolimski 15,1-35
Druga podróż: Paweł, Sylas i Tymoteusz 15,36-18,23
Trzecia podróż: Paweł (i Łukasz?) 18,24-21,16
Uwięzienie Pawła w Jerozolimie i Cezarei 21,17-26,32
Podróż Pawła do Rzymu 27,1-28,15
Paweł w Rzymie 28,16-31

Autor, czas i miejsce wydarzeń

Łukasz, cudzoziemski lekarz, przyjaciel Pawła, oprócz Dziejów Apostolskich napisał także Ewangelię. W kilku miejscach w Dziejach autor zmienia nagle formę "oni" i pisze "my". Z pewnością był przy opisywanych wydarzeniach obecny. Staranna analiza towarzyszy podróży Pawła wskazuje jednoznacznie na św. Łukasza. Jest on prawdopodobnie jedynym nieżydowskim autorem biblijnym. Jego historia w Dziejach Apostolskich zawiera szczegółowe opisy administracji rzymskiego imperium, niczym w dziele dokładnego historyka. Wydarzenia obejmują okres nieco ponad trzydziestu lat: od Dnia Zesłania Ducha Świętego około roku 30 po Chr., do uwięzienia Pawła w Rzymie około roku 61-63. Do spisania Dziejów doszło nie później niż około 20 lat po tych wydarzeniach.

Wielkie wydarzenia

Wniebowstąpienie 1
Zesłanie Ducha Świętego 2
Obrona i śmierć Szczepana 7
Nawrócenie Szawła (Pawła) 9
Widzenie Piotra 10
Sobór Jerozolimski 15
Aresztowanie Pawła i sądy 21-25
Podróż do Rzymu 27-28

Sławne fragmenty

Najważniejsza część wielkiego wystąpienia Piotra 2,22-24
Życie pierwotnego Kościoła 2,43-47
Miłość zespala Kościół pierwotny 4,32-35
Mowa Szczepana w obronie własnej 7,1-53
Kościół w Antiochii 11,19-26
Więzień w Filippi 16,22-34
Paweł w Atenach 17,22-31
Pożegnanie Pawła ze starszymi w Efezie 20,17-38
Obrona Pawła przed Agryppą 26, 1-29

Główne tematy

Dzieje opisują pierwsze lata chrześcijaństwa i prześladowań wiernych. Motywem, który się przewija, jest zapewnienie, iż chrześcijaństwo nie stanowi zagrożenia dla Imperium Rzymskiego; zawsze, kiedy dochodzi do problemów, dzieje się tak za sprawą Żydów lub innych przeciwników chrześcijan. Chrześcijaństwo jest prawdziwym wypełnieniem judaizmu i Rzymianie tak je powinni postrzegać. Łukasz stwierdza wyraźnie, że moc, która umożliwia rozszerzenie się chrześcijaństwa, pochodzi od Ducha Świętego. Centralnymi postaciami Dziejów (oprócz Jezusa) są Piotr i Paweł. Podkreślone jest, że wyjście Kościoła poza krąg kultury żydowskiej zostało zainicjowane przez Kościół w Antiochii, a nie w Jerozolimie. Słowa Łukasza świadczą wyraźnie, że Ewangelia Jezusa Chrystusa ma moc zmiany ludzkiego życia. Napełnieni Duchem Świętym ludzie są w stanie "przewrócić świat do góry nogami".